پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
94
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
دليرى بيشتر جنگ و كوشش مىنمودند و به همين جهت است كه اين تيره هميشه قربانيها به نام آن فيروزمندى با پول همگى تيره مىگزارند . نود و يك تن كشتگان هم از لاكيدومنيان بودند نيز شانزده تن از تيگيات بودند . بااينحال بسيار شگفت است كه هردوتوس مىنويسد : تنها اينان نه ديگران با دشمن روبهرو شدند . نمىدانيم او بر چه زمينه چنين سخنى را گفته . با آنكه شماره كشتگان و نشانيهايى كه برگمارده شده خود مىرساند كه جنگ را همگى نمودند و فيروزى را همگى به دست آوردند نه تنها آن سه شهر كه او ياد كرده . اين جنگ را ( از روى گفته آتنيان ) در روز چهارم بوييدروميون « 6 » كردند . ولى بويوثيان آن را در بيست و هفتم ماه پانيموس « 7 » مىگويند و از اينجاست كه هنوز هم مردم يونان در اين روز در پلاتاى گرد مىآيند و مردم پلاتاى به شكرانه آن فيروزى قربانيها براى خدايان مىگزارند . از اين اختلاف در روزها در شگفت نبايد بود . زيرا هنوز در زمان ما كه علم ستارهشناسى پيشرفت بسيارى كرده كسانى ماه را در يك روز آغاز مىكنند و كسانى در روز ديگرى . سپس آتنيان رضايت به آن نمىدادند كه فيروزى آن روز به نام لاكيدومنيان باشد و نيز راضى نبودند كه در ميان دستههاى جنگجوى يونانى پيكار درگيرد . اگر نبود كه آريستيديس دخالت كرده به درخواست و پند سركردگان به ويژه لئوگراتيس « 8 » و مورونيديس « 9 » را به آرامش و خاموشى باز داشت و چنين قرار داد كه موضوع به شوراى يونانيان واگذار گردد . و چون موضوع در شورا به گفتگو گزارده شد ثيوگيتون « 10 » از مقاريان چنين گفت كه اين فيروزى را بايد به نام شهر سوم ديگرى اعلان كرد به شرط اينكه جنگ خانگى در ميانه برپا نشود و چون پس از وى كلواوكنيتوس « 11 » از مردم كورنثس بپاخواست همگى پنداشتند كه او اين فيروزى را به نام كورنثس خواهد طلبيد . زيرا پس از اسپارت و آتن و كورنثس بنامترين شهر يونان بود ولى او چنين گفت كه اين نيكنامى به پلاتايا داده شود و يونانيان بر سر آن با هم به كشاكش برنخيزند . اين گفته او را همگى پسنديدند و نخست آريستيديس از جانب آتنيان رضايت آشكار ساخت . سپس هم پااوسانياس از جانب لاكيدومنيان رضايت نمود .
--> ( 6 ) . Boedromion ( 7 ) . Panemus ( 8 ) . Leocrates ( 9 ) . Myronides ( 10 ) . Theogiton ( 11 ) . Cleocnitus